بهترين قيمت تجهيزات پزشكي ايران

اصطلاح يرقان به تغيير رنگ زرد رنگ پوست، صلبيه و غشاهاي مخاطي ناشي از افزايش بيلي روبين در خون اشاره دارد، ماده اي كه از متابوليسم هموگلوبين موجود در گلبول هاي قرمز خون ناشي مي شود.
براي نوزاد تازه متولد شده (در بيشتر موارد) يك تظاهرات فيزيولوژيكي است كه قرار است ظرف چند روز ناپديد شود و احتمالاً عملكرد مثبتي دارد زيرا بيلي روبين مي تواند به عنوان يك آنتي اكسيدان كارآمد عمل كند.
زردي زماني آشكار مي شود كه ميزان بيلي روبين از 3 ميلي گرم در دسي ليتر بيشتر شود. رنگ مايل به زرد ابتدا در صورت و صلبيه (قسمت سفيد چشم) ظاهر مي شود و سپس تا تنه و اندام هاي فوقاني و تحتاني گسترش مي يابد.
زردي مي تواند فيزيولوژيك باشد يا نشان دهنده يك آسيب شناسي باشد.
زردي فيزيولوژيكي حدود 60 درصد از نوزادان متولد شده در ترم كامل بارداري و 80 درصد از نوزادان نارس (يعني متولد شده قبل از هفته 37 بارداري) را تحت تاثير قرار مي دهد.
زردي كه داراي معيارهاي زير باشد را مي توان به عنوان فيزيولوژيك تعريف كرد:

بعد از 24 ساعت اول زندگي (معمولاً در روز دوم تا سوم) رخ مي دهد.
تمام بيلي روبين غير مستقيم است (بيلي روبين به مستقيم و غير مستقيم تقسيم مي شود).
مقادير بيلي روبين هر روز زياد افزايش نمي يابد.
اين مقادير نبايد از سطوح هشدار خاصي كه توسط جداول خاص تعيين شده است تجاوز كند (تقريباً 12 ميلي گرم در زايمان هاي ترم و 15 ميلي گرم در دسي ليتر در نوزادان نارس).
در نوزاد ترم نبايد بيش از 10 روز و در نوزاد نارس بيش از 15 روز طول بكشد.
زردي فيزيولوژيك اساساً به دو دليل ايجاد مي شود:

افزايش بار بيلي روبين در كبد؛
تاخير كبد در از بين بردن بيلي روبين به دليل عدم بلوغ مسيرهاي متابوليك مسئول دفع آن (به همين دليل در نوزادان نارس بيشتر است).
زردي نوزاد همچنين زماني كه برخي عوامل مستعد كننده مانند تولد ناشي از اكسي توسين وجود داشته باشد يا اگر مادر در دوران بارداري به ديابت مبتلا شده باشد، شايع تر است.
شكل ديگري از زردي مربوط به شيردهي است. زردي شير مادر زماني اتفاق مي‌افتد كه بيلي روبين از 4 تا 5 روز زندگي در نوزادان سالم، با رشد خوب و با شير مادر افزايش مي‌يابد. گاهي اوقات طولاني است، تا 12 هفتگي. دليل آن هنوز به طور كامل شناخته نشده است، اگرچه اعتقاد بر اين است كه علت آن ماده اي است كه در شير مادر وجود دارد كه جذب مجدد بيلي روبين از روده را افزايش مي دهد (يعني باعث افزايش به اصطلاح گردش خون كبدي مي شود).

به اصطلاح يرقان مرتبط با شيردهي در مواردي كه نوزاد شيرده در روزهاي اول تولد به خوبي تغذيه نمي كند و وزن كم مي كند متفاوت است. مقادير بيلي روبين در اين موارد بالا نيست و زماني ناپديد مي شود كه نوزاد شروع به مصرف مقدار كافي شير مادر كند.
اگر زردي به عنوان فيزيولوژيك يا در موارد زردي شير مادر طبقه بندي شود، كاري لازم نيست انجام شود، جز اينكه صبر كنيد تا مشكل برطرف شود و رنگ پوست طبيعي شود. مخصوصاً اگر زردي از شير مادر باشد، به هيچ وجه نبايد شيردهي را قطع كرد. فقط در مواردي كه زردي با شدت بالا به نظر مي رسد، مقدار بيلي روبين بايد در مركز زايمان يا طبق انديكاسيون پزشك متخصص اطفال بررسي شود.
اگر زردي پاتولوژيك باشد، مي توان بيلي روبين غير مستقيم يا مستقيم را افزايش داد (افزايش دومي دلايل كاملاً متفاوتي دارد و نياز به درمان جداگانه دارد). اگر افزايش به دليل شكل غير مستقيم باشد، ممكن است علل متفاوت باشد. مهم ترين شكل آن به دليل ناسازگاري ناشي از فاكتور Rh (مادر Rh منفي و كودك Rh مثبت) يا از گروه خوني AB0 (يعني مادر با گروه خوني صفر و كودك با گروه A يا B) است.
در چنين مواردي، مادر آنتي‌بادي‌هايي توليد مي‌كند كه به گلبول‌هاي قرمز خون كودك متصل مي‌شوند و باعث تخريب آن‌ها (به نام هموليز) و در نتيجه افزايش بيلي روبين توليدي مي‌شود. آنتي بادي هايي براي مادر كه از ايجاد ناسازگاري در بارداري هاي بعدي جلوگيري مي كند.

ساير علل كمتر شايع توسط بازجذب خونريزي ها (مثلاً در مورد سفالوهماتوما)، برخي از ناهنجاري هاي مادرزادي گلبول قرمز، عفونت ها، كمبود برخي آنزيم ها (مثلاً كمبود G6PD)، توسط برخي بيماري هاي ژنتيكي نادر، يا از پلي سيتمي. در مورد دوم، تعداد بالاي گلبول هاي قرمز خون، افزايش توليد بيلي روبين را تعيين مي كند.
يكي ديگر از علل زردي مي تواند كم كاري مادرزادي تيروئيد باشد كه به لطف آزمايش غربالگري كه براي همه نوزادان در روزهاي اول پس از تولد از طريق نمونه خون از پاشنه پا انجام مي شود، تشخيص داده مي شود.
بديهي است كه اگر زردي پاتولوژيك در نظر گرفته شود، نوزاد دچار مقداري AC مي شود

تحقيقات براي شناسايي علت
زردي پاتولوژيك بايد درمان شود، زيرا اگر مقادير از يك آستانه معين (حدود 20 تا 25 ميلي گرم در دسي ليتر) فراتر رود، بيلي روبين ممكن است در برخي از نواحي مغز رسوب كرده و عوارض عصبي دوري ايجاد كند.
اولين درمان با خريد فتوتراپي بيمارستاني ارائه مي شود، يعني انتشار يك پرتو نور خاص كه به تخريب بيلي روبين كمك مي كند و بنابراين راحت تر از بين مي رود. تا زماني كه بيلي روبين به مقادير غيرخطرناك كاهش يابد، كودك بايد در معرض نور درماني قرار گيرد. در اين موارد ممكن است مدت اقامت در بيمارستان براي چند روز تمديد شود.
تنها در صورتي كه فتوتراپي در موارد خاص و منتخب مؤثر نباشد، بايد به اصطلاح اگزانگوينوترانسفيوژن متوسل شد كه هدف آن حذف بيلي روبين و اكثر گلبول هاي قرمز پوشيده از آنتي بادي از مادر و جايگزيني آنها با گلبول هاي طبيعي است. از خون اهداكنندگان گروه Rh منفي 0.